İçeriğe geç
AÇIK MEKTUPTV
Açık Mektup
Açık Mektuplar

Kime

Açık Mektup TV Yayın Kuruluna

Tarih

22 Ağustos 2026

Kendi Yayın Kurulumuza: Bu Kuralları Yazın ve Uyun

Bir yayın, başkalarını denetlemeye kendi künyesinden başlamalı. Doğrulama Masası, Açık Mektup TV Yayın Kuruluna beş madde yazdı. Kurulun cevabı bu sayfanın altında yayımlanıyor.

Doğrulama Masası3 dk okuma26 Ağustos 2026 tarihinde güncellendi

Açık Mektup TV'nin ilk açık mektubu bir bakanlığa, bir şirkete ya da bir medya kuruluşuna değil, kendi yayın kuruluna yazıldı. Bunu bir gösteri olarak değil, sıralama olarak yapıyoruz: başkasının künyesini sorgulamadan önce kendi künyemizi sorgulamak zorundayız.

Doğrulama Masası olarak kuruldan beş şey istiyoruz. Beşi de yazılı kural hâline gelsin ve yayın ilkeleri sayfasında herkese açık dursun.

Beş madde

  1. Kaynağı olmayan sayısal iddia yayımlanmasın. Bir rakamın kaynağı, tarihi ve ölçüm yöntemi yazılamıyorsa o rakam yazıya girmesin. "Yaklaşık", "tahminen", "bilindiği üzere" ifadeleri kaynak yerine geçmesin.
  2. Düzeltme, yanlış bilginin bulunduğu yazının içinde yayımlansın. Ayrı bir düzeltme arşivi, düzeltmeyi görünmez kılmanın kibar yoludur.
  3. Tek anonim kaynağa dayanan haber yayımlanmasın. Anonimlik kaynağı korur; ikinci kaynak okuru korur. İkisi birlikte olmalı.
  4. Manşet, metinde olmayan bir kesinlik taşımasın. Metinde "iddia edildi" ise manşette de "iddia edildi" kalsın.
  5. Trafik verileri düzenli olarak kamuya açıklansın. Neyin okunduğunu okurun da bilmesi, editoryal tercihleri denetlenebilir kılar.

Neden yazılı olmalı?

Çünkü yazılı olmayan ilke, ilke değil eğilimdir. Eğilimler yorulur. Bir yayın kurulduğu ilk aylarda titiz davranır; okur baskısı ve gelir baskısı arttıkça standart sessizce gevşer. Kimse bir gün oturup "bugünden itibaren daha az doğrulayalım" demez. Sadece bir gün, bir haberde ikinci kaynak beklenmez.

Yazılı kural bu kaymayı görünür kılar. Kuralı çiğnediğinizde okur size kuralın kendisini gösterebilir. Yazılı kuralı olmayan bir yayında okurun elinde yalnızca hoşnutsuzluk vardır; hoşnutsuzluk denetim aracı değildir.

“Yazılı olmayan ilke, ilke değil eğilimdir. Eğilimler yorulur.”

Beşinci maddeyi neden ısrarla istiyoruz

İlk dört madde haberin doğruluğuyla ilgili. Beşinci madde, haberin seçimiyle ilgili. Bir yayının hangi haberi öne çıkardığını anlamak için niyetini bilmek gerekmez; neyin okunduğunu bilmek yeter.

Trafik verisi açık olduğunda okur şunu sorabilir: "En çok okunan on yazınızın dokuzu öfke başlıklıysa, gündem seçiminiz gerçekten editoryal mi?" Bu soru rahatsız edicidir. Rahatsız edici olduğu için gereklidir.

Bu mektubun statüsü

Bu bir iç yazışma değil, açık mektuptur. Yayın kurulunun cevabı, kısaltılmadan bu sayfanın altında yayımlanmıştır. Kurul içindeki azınlık görüşü de cevabın son paragrafında yer almaktadır.

Açık Mektup TV Doğrulama Masası

Bu mektubun muhatabına cevap hakkı açıktır. Gelen cevap, kısaltılmadan ve aynı görünürlükte bu sayfada yayımlanır.

Cevap

26 Ağustos 2026

Açık Mektup TV Yayın Kurulu

Mektubu aldık. Beş maddeyi tek tek görüştük; dördünü kabul ediyor, birini gerekçesiyle birlikte reddediyoruz. Karar oy birliğiyle alınmadı; farklı görüş son paragrafta belirtilmiştir.

Birinci madde — kaynağı olmayan sayısal iddia yayımlanmaz: Kabul. Bu kural bugünden itibaren yürürlüktedir ve Kaynak Politikası sayfasına eklenmiştir. Kaynağı doğrulanamayan rakam, "iddia" olarak dahi yazıya girmeyecektir.

İkinci madde — düzeltme, yanlışın bulunduğu yazının içinde yayımlanır: Kabul. Düzeltmeler artık ayrı bir arşiv sayfasında değil, ilgili yazının sonunda tarihiyle birlikte görünüyor. Yazının üst künyesinde de "güncellendi" bilgisi yer alıyor.

Üçüncü madde — tek anonim kaynağa dayanan haber yayımlanmaz: Kabul, bir istisnayla. Kamu yararı çok yüksek ve ikinci kaynağa ulaşmanın kaynağı riske atacağı durumlarda, bu istisnanın gerekçesi haberin içinde okura açıkça yazılır. İstisnayı kullanma kararı yalnızca kurulda alınır.

Dördüncü madde — manşet, metinde olmayan bir kesinlik taşıyamaz: Kabul. Yayın öncesi kontrol listesine madde olarak eklendi.

Beşinci madde — trafik verileri her ay kamuya açıklanır: Reddedildi. Gerekçemiz şudur: yayın yeni kurulmuştur ve düşük sayılarla başlayacaktır. Bu sayıların aylık olarak yayımlanması, editoryal kararların erişim kaygısıyla alınması yönünde bir baskı üretir; yani şeffaflık adına atılan adım, bağımsızlığı zayıflatır. Bunun yerine yılda bir kez, yıllık faaliyet raporu içinde gelir kalemleri ve varsa sponsorluklarla birlikte açıklanmasını öneriyoruz. Bu öneri kabul edilmiştir.

Kurul üyelerinden biri beşinci maddenin reddine katılmamış, "erişim baskısı riski gerçek olsa da şeffaflığın ertelenmesi için yeterli gerekçe değildir" görüşünü kayda geçirmiştir. Bu görüşü, kararla birlikte yayımlıyoruz.

Açık Mektup'un sorusu

Bir yayının kendi kurallarına uyup uymadığını kim denetler? Okurun elinde, "bu kuralı çiğnediniz" demek için hangi araç var?

Kaynaklar

  1. Açık Mektup TV Yayın İlkeleri — Açık Mektup TVKabul edilen dört maddenin yürürlükteki metni.
  2. Açık Mektup TV Kaynak Politikası — Açık Mektup TVSayısal iddia ve anonim kaynak kuralları.
  3. Açık Mektup TV Düzeltme Politikası — Açık Mektup TVDüzeltmelerin yazının içinde yayımlanmasına ilişkin usul.

Düzeltme ve güncelleme geçmişi

  • Güncelleme — Yayın Kurulunun cevabı, gelmesinin ardından sayfanın altına eklendi. Mektup metninde değişiklik yapılmadı.

İlginizi çekebilir

Bu yazıyla ilgili